Η επιστροφή στην καθημερινότητα από την θερινή ραστώνη φέρνει δύο νέα πλήγματα για την ομογένεια της Αμερικής: την απώλεια του παλαιότερου ναού των μεσοδυτικών πολιτειών, την Αγ. Τριάδα στο Σικάγο, και την επίσημη αναστολή της λειτουργίας ενός ακόμη ομογενειακού ημερησίου σχολείου στην Νέα Υόρκη, στην Κοινότητα του Τιμίου Σταυρού στο Κουήνς, μέσα στην καρδιά του Ελληνισμού. Παρά την πολλά υποσχόμενη εκλογή νέου ποιμενάρχη στο πηδάλιο της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, η κεκτημένη ταχύτητα στην κατιούσα τροχιά που ακολουθεί εδώ και αρκετά χρόνια η ιστορική αυτή επαρχία του οικουμενικού θρόνου προκάλεσε δυσμενείς εξελίξεις λίγο μετά την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους και της ανάληψης του τιτάνιου έργου της διόρθωσης των κακώς κειμένων στην ομογένεια και την Εκκλησία της Αμερικής. Ασφαλώς, οι ευθύνες για τις δύο αυτές ηχηρές απώλειες δεν μπορεί να βαραίνουν τον νέο αρχιεπίσκοπο, ο οποίος ανέλαβε την διαποίμανση της αχανούς αυτής επαρχίας μόλις προς δύο μηνών, όμως η διαχείριση της κρίσης που προξένησαν οι δύο αυτές ειδήσεις και οι διορθωτικές κινήσεις για ανασύνταξη των δυνάμεων της ομογένειας στις πληγείσες περιοχές σαφώς και θα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το έργο και την υστεροφημία του.

Όσον αφορά στο κλείσιμο ενός ακόμη ημερησίου σχολείου – αυτή την φορά σε κεντρική εστία του Ελληνισμού, στο Whitestone της Νέας Υόρκης – πρόκειται για το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Το σχολείο φυτοζωούσε εδώ και μερικά χρόνια, με τους τοπικούς ιθύνοντες να μοιάζουν να μην μπορούν ή να μην γνωρίζουν πώς να διασώσουν το σχολείο. Την περασμένη άνοιξη, είχε συναφθεί συνεργασία μεταξύ των κοινοτήτων του Τιμίου Σταυρού στο Whitestone και του Αγίου Δημητρίου της Αστόριας, για την διάσωση του σχολείου, πλην, μετά από διαμαρτυρία όμορης κοινότητας που διατηρεί και εκείνη ημερήσιο σχολείο, ο τέως αρχιεπίσκοπος άφησε τον πρωτοσύγκελλό του να ακυρώσει την συμφωνηθείσα σύμπραξη και το Σχολείο του Τιμίου Σταυρού αφέθηκε στην μοίρα του, όπως έγινε με τα τόσα άλλα που έκλεισαν κατά την διαρρεύσασα 15ετία.

grecobooks-6

Θα σπάσει Αρχιεπισκοπή τον φαύλο κύκλο με την αναστολή σχολείων;

Το θέμα τώρα είναι το τι τέξεται η επιούσα; Δεδομένου ότι ο ίδιος αδαής περί ελληνικής παιδείας πρωτοσύγκελλος παραμένει ακόμη στον πόστο του και ότι μετατίθεται στην εν λόγω κοινότητα ως ιερατικώς προϊστάμενος πρόσωπο το οποίο πρωτοστάτησε σε κλείσιμο ελληνικού ημερησίου σχολείου σε γειτνιάζουσα κοινότητα, χωρίς να έχει φροντίσει για την εξυγίανση και σταδιακή επαναλειτουργία του εκπαιδευτηρίου αυτού κατά την εκεί 8ετή θητεία του, δεν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι, ούτε προϋποθέσεις αισιοδοξίας. Εάν δεν αναλάβει το θέμα υπεύθυνα η Αρχιεπισκοπή, θέτοντας ξεκάθαρους στόχους και ηγούμενης μιας προσπάθειας να θεσπιστεί ένα λειτουργικό μοντέλο για την ανασύσταση του ημερησίου σχολείου, ο κίνδυνος του οριστικού κλεισίματος ενός νέου ελληνικού εκπαιδευτηρίου (αυτή την φορά, όχι σε πληθυσμιακά αποψιλωμένη περιοχή, αλλά σε δυναμική εστία ελληνισμού!) είναι ορατός.

Τα προβαλλόμενα επιχειρήματα περί πληθώρας ελληνικών σχολείων, τα οποία εξουδετερώνονται μέσα από τον αλληλοανταγωνισμό, δεν υποστηρίζονται από τους αριθμούς. Ήδη, πάνω το 50% των ελληνοαμερικανικών σχολείων στην Νέα Υόρκη, που κάποτε ήταν ασφυκτικά γεμάτα, έχουν κλείσει. Πώς γίνεται η εναπομείνουσα χούφτα ελληνικών σχολείων, το καθένα εκ των οποίων διαθέτει από μερικές δεκάδες έως μερικές εκατοντάδες – το πολύ – μαθητές, να καλύπτει τις ανάγκες μιας τοπικής ομογένειας η οποία αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες στην ευρύτερη περιοχή;

Προφανώς, είτε οι αριθμοί δεν ευσταθούν (πράγμα δύσκολα πιστευτό αν κρίνει κανείς, έστω με το μάτι, από την γενικά δυναμική παρουσία του Ελληνισμού στην Νέα Υόρκη), είτε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το οργανωτικό/επιχειρηματικό μοντέλο ή το επίπεδο της προσφερόμενης εκπαίδευσης ή την τιμή των διδάκτρων. Το πιθανότερο είναι να ισχύει η δεύτερη εκδοχή, την οποία όμως τόσο η Αρχιεπισκοπή, όσο η ελληνική κυβέρνηση και οι τοπικοί φορείς αποφεύγουν πεισματικά να συζητήσουν, εδώ και δεκαετίες.

Μετά τα σχολεία, ακολουθούν οι εκκλησίες

Το φαινόμενο ντόμινο με το κλείσιμο σχολείων έχει και έναν γενικότερο αντίκτυπο, καθώς αρχίζει και πλήττει τις εκκλησίες, διότι, παραδοσιακά τουλάχιστον, το ένα ίδρυμα στήριζε το άλλο. Αυτόν τον μήνα, πουλήθηκε έναντι $2.500.000 σε δημοπρασία ο ναός της ιστορικής ελληνικής κοινότητας της Αγίας Τριάδος στο Σικάγο, η οποία ιδρύθηκε από Αρκάδες – κατά το πλείστον –  μετανάστες το 1897. Μετά από έναν και πλέον αιώνα, η ιστορική αυτή κοινότητα είδε να κατάσχονται ο περικαλλής ναός της και το παραπλήσιο σχολικό κτίριό της λόγω χρεών και να πωλούνται σε δημοπρασία από τους δανειστές, με την συγκατάθεση των δικαστικών αρχών.

Ο ιστοριοδίφης κ. Πέτρος Σαραντάκης, ο οποίος αφιέρωσε πολλές σελίδες της πρόσφατης ιστορικής μελέτης του για τους Αρκάδες της Αμερικής στην παλαίφατη κοινότητα αυτή, παρατηρεί πολύ εύλογα: «123 χρόνια μετά, φτωχοί Έλληνες οπωροπώλες, ανθοπώλες, στιλβωτές και εργάτες στις τρενογραμμές δεν περπατούν πια στους δρόμους και στις συνοικίες της αμερικανικής μεγαλούπολης. Περπατούν άριστα αποκαταστημένοι Έλληνες απόδημοι, πολλοί εκ των οποίων ανήκουν στην ελίτ της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, και μαζί τους πάμπολλοι οι οποίοι με τις δωρεές τους φέρουν τον τίτλο των Αρχόντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Γιατί όλοι αυτοί, μαζί με τις ομογενειακές οργανώσεις, με την Μητρόπολη του Σικάγου αλλά και την Αρχιεπισκοπή Αμερικής εγκατέλειψαν τον πρώτο ελληνορθόδοξο ναό των Μεσοδυτικών Πολιτειών να οδηγηθεί στην πτώχευση και στην πώλησή του; Και εάν τώρα, που γράφονται αυτές οι μακρινές και ταπεινές γραμμές είναι αργά, ας φροντίσουν τουλάχιστον για την διάσωση και ανάδειξη των πολύτιμων αρχείων του». Οι απορίες και προτροπές του συγγραφέα εκφράζουν την σκέψη πολλών ομογενών.

Η δυσμενής αυτή εξέλιξη αποτελεί και μελανό σημείο στην ποιμαντορία του νέου Μητροπολίτη Σικάγου κ. Ναθαναήλ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα μόλις προ 18 μηνών, αντιμέτωπος και αυτός με άδεια ταμεία και διοικητικές στραβοτιμονιές του παρελθόντος. Πλην όμως, παρά την συνέντευξη που παραχώρησε επί του θέματος στην ημερήσια ομογενειακή «Εθνικός Κήρυξ», ο νέος μητροπολίτης, ο οποίος τυγχάνει και νέος στην ηλικία, έχοντας ίσα-ίσα πατήσει τα σαράντα, δεν πείθει ότι εξάντλησε όλα τα μέσα, στην, κατά κοινή ομολογία, πλουσιότερη μητρόπολη της Αρχιεπισκοπής, για να εξασφαλίσει το αναγκαίο ποσό ώστε να μην περιέλθει η περιουσία της κοινότητας σε ξένα χέρια.

DSC_7493-760x507.jpg

Άμεσος επανακαθορισμός προτεραιοτήτων

Για παράδειγμα, αντί να σπαταλά χρόνο γράφοντας εγκυκλίους διαμέσου των οποίων αναμειγνύεται σε ξένες υποθέσεις ετέρας Εκκλησίας (Κύπρος), ασκώντας κριτική για δηλώσεις του Μητροπολίτη Μόρφου κ. Νεοφύτου και – εμμέσως πλην σαφώς επισημαίνοντας «λάθη» μεγάλων αγίων της Εκκλησίας (sic) – θα μπορούσε να κηρύξει μια γενική εκστρατεία σε όλα τα μήκη και πλάτη της μεγάλης Μητρόπολής του, για να συγκεντρωθεί το απαραίτητο ποσό. Άλλωστε, εκτός εάν τρέφει ο γενικότερος Ελληνισμός μεγάλες αυταπάτες για την δύναμη και οικονομική επιφάνεια της Ελληνικής Διασποράς στην Αμερική, η εξασφάλιση του ποσού των $2,5 εκατομμυρίων δεν φαντάζει τόσο μη πραγματοποιήσιμο για τα μέσα που διαθέτει η Εκκλησία και τοπική Ομογένεια.

Τόσο σε θέματα παιδείας όσο και σε γενικότερα διοικητικά θέματα, τα επίχειρα της χρόνιας αδιαφορίας και απροθυμίας αντιμετώπισης των προβλημάτων που καταδιώκουν την οργανωμένη ομογένεια είναι πλέον ορατά. Αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον οι κινήσεις και επεμβάσεις της νέας ηγεσίας, οι οποίες, όπως όλα δείχνουν, θα είναι καθοριστικές για το μέλλον του Ελληνισμού στην Αμερική.