Η οδός του Πέραν ξεκινάει από την πλατεία Ταξίμ, στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης και φτάνει έως την περιοχή του Γαλατά, διανύοντας έτσι μια απόσταση τριών χιλιομέτρων.

Στις αρχές του 20ου αιώνα οικοδομήθηκαν τα κτίρια νεοκλασικού ρυθμού που έκτοτε κοσμούν την οδό και της χαρίζουν τη μορφή που έχει μέχρι σήμερα. Η οδός αποτέλεσε τον εμπορικότερο δρόμο της Πόλης και είχε έντονο το ελληνικό στοιχείο. Εκεί συνήθιζαν οι Ρωμιοί να έχουν τα καταστήματά τους αναβαθμίζοντας δραματικά την οικονομία και το εμπόριο της περιοχής.grecobooks-6

Τα γεγονότα των «Σεπτεμβριανών» στιγμάτισαν για πάντα την οδό, όταν στις 6 Σεπτεμβρίου του 1955 όλα τα καταστήματα των Ελλήνων λεηλατήθηκαν από τον τουρκικό όχλο. Η ευημερία έδωσε τη θέση της στην αγωνία και την αμφισβήτηση. Η ασφάλεια των πολιτών κλονίσθηκε. Ο αφελληνισμός της Κωνσταντινούπολης ολοκληρώθηκε το 1964 με τις μαζικές απελάσεις των Ρωμιών.

Ο Ελληνορθόδοξος χαρακτήρας της οδού θεμελιώθηκε από πολύ νωρίτερα και συνεχίστηκε κατά τον 19ο και 20ο αιώνα. Στην πλατεία Ταξίμ υπάρχει ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας (1867 μ.Χ.) Το Σισμανόγλειο Μέγαρο, ένα μεγαλοπρεπές κτίριο του 19ου αιώνα φιλοξενεί το ελληνικό προξενείο και παράλληλα στεγάζει πολλές πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Η στοά των λουλουδιών ή στοά Χρηστάκη οικοδομήθηκε γύρω στα 1876 από τον Χρηστάκη Ζωγράφο. Το λύκειο του Γαλατά και το Ζάππειο Παρθεναγωγείο είναι κάποια ακόμα ιστορικά κτίρια.

Σήμερα η περιοχή φιλοξενεί μια μικρή κοινότητα Ελλήνων (1100 περίπου κάτοικοι) με αξιόλογη δράση. Το μεικτό πλέον Ζάππειο έχει δυναμική 200 μαθητών σε νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο. Σε λειτουργία βρίσκεται επίσης και το  Ζωγράφειο Λύκειο, ένα από τα εναπομείναντα εκπαιδευτήρια της Πόλης, το οποίο οφείλει το όνομά του στον μεγάλο του ευεργέτη Χρηστάκη Ζωγράφο, με 130 μαθητές και 20 δασκάλους.

Σε ανακατασκευή κτιρίου που έγινε επί της οδού, το 2016 ανασύρθηκαν από το έδαφος τάφοι του 4ου αιώνα μ.Χ. και ανθρώπινα οστά ηλικίας 1600 έως 1800 ετών. Σύμφωνα με πληροφορίες, κάτω από το κτίριο υπήρχε ελληνορθόδοξο χριστιανικό νεκροταφείο που βρισκόταν επί αιώνες θαμμένο, μαρτυρώντας για ακόμη μια φορά την ιστορία της περιοχής.
Η Μεγάλη οδός Πέραν της Κωνσταντινούπολης. Γράφει ο Αναστάσιος ΓΕΩΡΓΙΛΑΣ. Εφημερίδα ΑΡΙΣΤΕΙΑ.