Η Στάση του Νίκα, η οποία ξέσπασε το 532, στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Ιουστινιανού, αποδίδεται συχνά σε εξέγερση που πυροδοτήθηκε από διαπληκτισμούς μεταξύ δύο εχθρικών οργανώσεων φιλάθλων, των «Πρασίνων» και των «Βενέτων». Σύμφωνα, όμως, με τον μεγάλο ιστορικό Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο, «οι διαπληκτισμοί ούτοι υπήρξαν απλή πρόφασις του κινήματος». Στην πραγματικότητα, πίσω από τους αγώνες στον ιππόδρομο και τις τάξεις των φιλάθλων (που ασκούσαν περίπου την ίδια επίδραση που ασκεί σήμερα το ποδόσφαιρο στην κοινωνία), κρυβόταν πολιτικές και θρησκευτικές σκοπιμότητες.

Οι Βένετοι θεωρούντο υποστηρικτές της Ορθοδοξίας, εν αντιθέσει με τους Πράσινους, που παρουσίαζαν ροπή προς τον μονοφυσιτισμό. Συνεπώς, λογικό ήταν να στηρίζουν οι πρώτοι τον Ιουστινιανό, ο οποίος ήταν Χριστιανός Ορθόδοξος, και να τον αντιπολιτεύονται οι δεύτεροι, χάριν των συγγενών του πρώην αυτοκράτορα Αναστασίου, ο οποίος ήταν φίλα προσκείμενος στους μονοφυσίτες. Επίσης, υπήρχαν και ταξικές διαφορές, με τους Βενέτους να αντιπροσωπεύουν την μεσαία τάξη και τους Πράσινους τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα.

grecobooks-6

Πολιτική, θρησκεία, επιχειρηματικά συμφέροντα και ποδόσφαιρο

Εάν αντιπαραβάλουμε την ανωτέρω κατάσταση με αυτήν που επικρατεί σήμερα στα αθλητικά δρώμενα, θα βρούμε αρκετές ομοιότητες. Είναι γνωστό ότι οι φίλαθλοι ποδοσφαιρικών ομάδων τείνουν να έχουν κοινές πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Για παράδειγμα, στην Σκωτία, οι δύο μεγάλες ομάδες της Γλασκώβης, Σέλτικ και Ρέιντζερς, παραδοσιακά υποστηρίζονται από Καθολικούς και Προτεστάντες, αντιστοίχως. Παρομοίως, στην μεταπολεμική Ιταλία, οι δύο μεγάλες ομάδες της Ρώμης, Λάτσιο και Ρόμα, έτειναν να συγκεντρώνουν φιλάθλους διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων, με τους μεν να θεωρούνται φασιστικών τάσεων και τους δε περισσότερο δημοκρατικούς. Εννοείται, ότι εκτός από τις πολιτικοθρησκευτικές διαφορές, πίσω από τις περισσότερες επαγγελματικές ποδοσφαιρικές ομάδες, κρύβονται τα διαπλεκόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα των μεγαλομετόχων, που εκτείνονται πολύ πέραν του γηπέδου.

Λαμβάνοντας αυτό υπ’ όψη, τα σημερινά χάλια του ελληνικού ποδοσφαίρου και η αδυναμία των εκάστοτε κυβερνήσεων να λύσουν το θέμα εξηγείται εύλογα. Πίσω από την εκάστοτε ποδοσφαιρική ομάδα κρύβονται ισχυρά πρόσωπα που στηρίζουν κυβερνήσεις δια των ΜΜΕ που συνήθως ελέγχουν και «συναλλάσσονται» με το πολιτικό κατεστημένο σε άλλους τομείς όπου δραστηριοποιούνται, όπως την ναυτιλία, τις κατασκευές, διάφορες βιομηχανίες, κτλ. Επομένως, για ποια λύση μπορεί να μιλήσει η οποιαδήποτε κυβέρνηση, η οποία εξαρτάται, εν μέρει, από την υποστήριξη που της παρέχουν οι εκάστοτε μεγαλομέτοχοι των ομάδων, οι οποίοι ασφαλώς δεν πράττουν ό,τι πράττουν από αγνή και άδολη αγάπη για το άθλημα.

Οι «άμπαλες» ελλαδικές κυβερνήσεις

«Άμπαλη» μοιάζει να είναι και η σημερινή κυβέρνηση σχετικά με την διαχείριση των ποδοσφαιρικών υποθέσεων, με αποτέλεσμα ο πρωθυπουργός να υποχρεώνεται να λάβει την κατάσταση στα χέρια του και να απειλεί με επιβολή «μνημονίου» στο ελληνικό ποδόσφαιρο σε περίπτωση μη διευθέτησης της ανοικτής κόντρας Μαρινάκη-Σαββίδη. Το ερώτημα που προκύπτει, βέβαια, είναι ποιους ακριβώς θα μπορούσε να βοηθήσει το νέο αυτό μνημόνιο; Διότι, εάν θα μοιάζει στον ελάχιστο βαθμό με τα καταστροφικά πολιτικά μνημόνια που επιβλήθηκαν από του Ευρωπαίους «σωτήρες» μας κατά την παρελθούσα δεκαετία και εφαρμόστηκαν από διαδοχικές «ελληνικές» κυβερνήσεις, η απάντηση είναι σίγουρα όχι το ελληνικό ποδόσφαιρο ή τον αθλητισμό εν γένει. Μάλλον, οι μόνοι που πρόκειται να μην υποστούν καμία τιμωρία ή συνέπεια είναι οι ίδιοι που ευθύνονται για την δημιουργία της αρρωστημένης αυτής κατάστασης όλα αυτά τα χρόνια, ενώ, ως συνήθως, τα σπασμένα θα τα πληρώσει ο απλός κόσμος.

Τί είδος μνημονίου θα μπορούσε να φιλοδοξήσει να επιβάλει ο πρωθυπουργός επάνω στις ομάδες της Σούπερ Λίγκας; Ακόμη και αν συγκέντρωνε την απόλυτη εξουσία στα χέρια του, με τους στρατηγούς Βελισάριο και Μούνδο να κραδαίνουν τα σπαθιά τους εναντίον κάθε αντιστεκομένου, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν η σημερινή πολιτική ηγεσία (κάθε χρώματος ή πολιτικής απόχρωσης) διαθέτει την στοιχειώδη επιτελική ικανότητα και την ευρηματικότητα να αναμορφώσει τον αθλητισμό εντός της επικράτειας, όπως δεν μετέτρεψε την παραμικρή πτυχή της δεκαετούς οικονομικής κρίσης σε ελάχιστη ευκαιρία, παρά την αφθονία δυνατοτήτων. Έπεα πτερόεντα, λοιπόν, οι απειλές του πρωθυπουργού.

Θα ήταν προτιμότερο να μιλήσει με την γλώσσα της πιάτσας, διασώζοντας τουλάχιστον την αρετή της ειλικρίνειας. Να απειλήσει τους μεγαλομετόχους με αποκλεισμό από των χρυσοφόρων έργων που τους ανατίθενται από το δημόσιο, με αλλαγή του καθεστώτος ιδιοκτησίας ομάδων, υποχρεώνοντας τον εκάστοτε μεγαλομέτοχο να αποθέσει τις μετοχές του σε ΜΜΕ και κρατικοδίαιτες εταιρείες σε τυφλά τραστ ή να καθιερώσει ασυμβίβαστο μεταξύ μεγαλομετόχου ομάδας και ΜΜΕ. Τότε, μάλιστα, ίσως η από μηδενικής βάσης επανεκκίνηση του επαγγελματικού αθλητισμού στην Ελλάδα να άξιζε τον κόπο και να έλυνε χρόνια προβλήματα για να λάμψουν και πάλι οι αρετές που κάποτε αναδείχθηκαν και υπηρετήθηκαν με εκπληκτική συνέπεια στον ευλογημένο τόπο αυτό.

Ο επαγγελματικός αθλητισμός μικρόκοσμος της εγχώριας πολιτικής κατάστασης

Σήμερα, όμως, εκτός από το κακό χάλι των ομάδων μας (θέλει πράγματι γερό στομάχι και περίσσευμα υπομονής να παρακολουθεί κανείς τακτικά το ελληνικό ποδόσφαιρο), η γενικότερη κατάσταση βρίσκεται σε βαθιά παρακμή. Για ποιόν λόγο δεν κατορθώνει η Ελλάδα να δημιουργήσει δική της σχολή ή φυτώρια νέων ταλέντων, όπως άλλες χώρες με τον ανάλογο πληθυσμό, π.χ. την Πορτογαλία ή το Βέλγιο; Γιατί αδυνατεί να συνδέσει την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας με τις εγχώριες ομάδες, όπως γίνεται σε τόσες Ευρωπαϊκές πόλεις; Γιατί οι νεαροί Έλληνες παίκτες μαραζώνουν στον πάγκο, χάνοντας πολύτιμο χρόνο και τα εφήμερα νιάτα τους στην «κατάψυξη», για να αγωνίζονται σιτεμένοι ξένοι τρίτης και τέταρτης διαλογής; Κάποτε οι ελληνικές ομάδες προκρινόταν στις ευρωπαϊκές οργανώσεις και συναγωνίζονταν αξιοπρεπώς με κορυφαίους συλλόγους της γηραιάς ηπείρου. Σήμερα, είναι ζήτημα αν προκριθούν στον β΄ γύρο του Τσάμπιονς Λιγκ ή της ΟΥΕΦΑ. Για όλα φταίνε τα μνημονιακά μέτρα; Μάλλον όχι, αφού το ελληνικό ποδόσφαιρο είχε πάρει την κατιούσα πολύ πριν την επιβολή των Μνημονίων.

Ο ελληνικός αθλητισμός μοιάζει με μικρόκοσμο της ελλαδικής πολιτικής σκηνής και για να υπάρξει εξυγίανση, πρέπει πρώτα να εξυγιανθεί το πολιτικό σύστημα και να πειθαρχήσει επιτέλους σε κανόνες. Αν θέλει ο πρωθυπουργός να παριστάνει τον Ιουστινιανό, ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν… αρκεί να είναι διατεθειμένος να πάρει πρώτα τα κεφάλια εκείνων που στασιάζουν εναντίον του έθνους και υποθηκεύουν το εθνικό συμφέρον χάριν τους προσωπικού και επιχειρηματικούς τους οφέλους. Όπως απέδειξε η τελική έκβαση της στάσεως του Νίκα και ο άνισος συσχετισμος της δύναμης του Ιουστινιανού με αυτής των πολυπληθεστέρων στασιαστών, αρκεί να διαθέτει κανείς την ετοιμότητα να θυσιαστεί εν ανάγκη, καλούς στρατηγούς και πίστη στις δυνατότητες του ώστε να ανταπεξέλθει ακόμη και στις πλέον αντίξοες περιστάσεις.

Originally posted 2020-02-03 19:26:12.