Μια από τις πολλές «ιστορίες», κατά την παράδοση, που «έτρεφαν» το γένος μας, ήταν και τι απέγινε η περίφημη Αγία Τράπεζα, της Αγίας Σοφίας, μετά την άλωση της Πόλης, από το ισλάμ.

Έτσι λοιπόν θα ανατρέξουμε στις ιστορικές πηγές και την λαογραφία του τόπου μας.

Στο βιβλίο, που συνέγραψε ο Δωροθέος Μονεμβασίας με τίτλο “Βίβλος Χρονική ” (1781) πληροφορούμαστε ότι: ”Οι Ενετοί την υπερθαύμαστον και εξάκουστον Αγίαν Τράπεζαν της Αγίας Σοφίας, την πολύτιμον και ωραιότατην, έβγαλαν από τον Ναό και έβαλαν εις το καράβι, και καθώς έκαναν άρμενα και επήγαιναν προς Βενετία, ω, του θαύματος! Πλησίον της νήσου του Μαρμαρά άνοιξε το καράβι και έπεσεν εις την θάλασσαν η Αγία Τράπεζα και εβούλησε και είναι εκεί ως σήμερον, και τούτο είναι φανερόν και το μαρτυρούν οι πάντες, διότι όλον το μέρος εκείνο, όταν κάμνει φουρτούνα, η θάλασσα όλη κάμνει κύματα φοβερά, εις δε τον τόπο όπου είναι η Αγία Τράπεζα είναι γαλήνη και δεν ταράσσεται η θάλασσα. Και υπαγαίνουν τινές εκεί με περάματα, και λαμβάνουν από την θάλασσαν εκείνην, όπου είναι η Αγία Τράπεζα, και μυρίζει θαυμασιώματα μυρωδίαν, από το άγιον μύρον όπου έχει και των άλλων αρωμάτων“.

Σε εταίρα πηγή, ο Νικόλαος Πολίτης, «πατέρας της λαογραφίας» γράφει για το συγκεκριμένο περιστατικό: “Την ημέρα που πάρθηκεν η Πόλη έβαλαν σ’ ένα καράβι την Αγία Τράπεζα, να την πάνε στην Φραγκιά, για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Εκεί όμως στην θάλασσα του Μαρμαρά, άνοιξε το καράβι και η Αγία Τράπεζα εβούλιαξε στον πάτο. Στο μέρος εκείνο η θάλασσα είναι λάδι, όση θαλασσοταραχή και αν είναι γύρω. Και το γνωρίζουν το μέρος αυτό από τη γαλήνη που είναι πάντα εκεί και από την ευωδία που βγαίνει. Πολλοί μάλιστα αξιώθηκαν να την ιδούν στα βάθη της θάλασσας.”

Ευχόμαστε λίαν συντόμως η Αγία Τράπεζα της Του Θεού Σοφίας να επιστρέψει στην θέση της και να λειτουργηθεί.