Προ ημερών, επιχειρήθηκε μια άδικη επίθεση εις βάρος της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας και Σκανδιναυΐας και του Ποιμενάρχη της, Σεβ. Μητροπολίτη κ. Κλεόπα, ο οποίος εξελέγη από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, προ 7 περίπου ετών. Επειδή κάποια μεμονωμένα «εκκλησιαστικά» μέσα ενημέρωσης βιάστηκαν να αναπαράγουν ως «είδηση» τις προσωπικές απόψεις του επιστολογράφου, χωρίς να μπουν στον κόπο καν να εξετάσουν, εάν τα γραφόμενα ανταποκρίνονται όντως στην πραγματικότητα, ή αποσκοπούν στη δημιουργία φτηνών εντυπώσεων, αποκρύπτοντας βασικές πληροφορίες, δανείζουμε το χώρο της στήλης αυτής προς αποκατάσταση της αλήθειας.

Ήδη, με τις τεκμηριωμένες και καλογραμμένες απαντήσεις τους, οι Παν. Αρχιμανδρίτες κ.κ. Γεράσιμος Φραγκουλάκης, Αλέξανδρος Λουκάτος και Βαρθολομαίος Ιατρίδης, πρόλαβαν τον υποφαινόμενο και κονιορτοποίησαν τις όποιες καταγγελίες – εκ κεκτημένης ταχύτητος ή δόλου αδιάφορο – εκτοξεύθηκαν κατά της τοπικής Εκκλησίας της Σουηδίας και το εκεί επιτελούμενο ιεραποστολικό έργο.

Οι σύνδεσμοι στα ονόματα του καθενός παραπέμπουν στα μεστά με προσωπικά βιώματα άρθρα τους και έρχονται να βάλουν τα πράγματα στη θέση τους, όχι μόνο ως προς την οφειλόμενη τιμή που αποδίδεται στις εικόνες στη βορειότερη Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά στη γενικότερη προσπάθεια που γίνεται εκεί, με τους προσωπικούς σταυρούς που κουβαλάει ο καθείς και την Αναστάσιμη χάρη του Κυρίου που οδηγεί τα εκεί έργα εις ευόδωσιν. Τα κάθε άρθρο είναι γραμμένο, θα λέγαμε, από διαφορετική σκοπιά, και φωτίζει διάφορες πτυχές της εκκλησιαστικής ζωής του τόπου, δια της θεολογικής, ιεραποστολικής, εμπειρικής και δικανικής οδού.

Στη συνέχεια, ήλθε ο Αιδ. Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου κ. Παναγιώτης Καποδίστριας να φιλοξενήσει τον ίδιον τον Μητροπολίτη Σουηδίας σε διαδικτυακή παρουσίαση, με θέμα: «“Ηγάπησα ευπρέπειαν οίκου σου και τόπον σκηνώματος δόξης σου”. ΑΠΟΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΟΚΧΟΛΜΗΣ», όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορεί να πληροφορηθούν από πρώτο χέρι για την πορεία αποκατάστασης ενός ναού 130 ετών, διατηρητέου μνήματος της κεντρικής Στοκχόλμης, και πώς διαμορφώνεται σε σημείο αναφοράς της Ελληνοχριστιανικής παράδοσης για την Σουηδική πρωτεύουσα. Μεταξύ άλλων, ο Μητροπολίτης Κλεόπας δήλωσε τα εξής: «Προτεραιότης μας είναι η προστασία, συντήρησις και ανάδειξις των πεπραγμένων της τοπικής μας Εκκλησίας στη Σκανδιναυΐα, συνεπώς του πολιτιστικού της κεφαλαίου. Με την συντήρηση, την εκ βάθρων εξωτερική και εσωτερική ανακαίνιση και αποκατάσταση του Καθεδρικού Ναού, συνεισφέρουμε στην πνευματική ανάγκη της κοινωνίας να γνωρίσει το παρελθόν της και να το συνδέσει με το μέλλον της».

Λίγα λόγια για το δραστήριο έργο του Μητροπολίτου Κλεόπα στην Σκανδιναβία

Εμείς θα αρκεστούμε να επισημάνουμε κάποια γεγονότα. Από την ανάληψη της διαποιμάνσεως της Ι. Μητρόπολης Σουηδίας τον Ιούνιο του 2014, ο Μητροπολίτης Κλεόπας προσέθεσε 12 νέους κληρικούς, στον ήδη υπάρχοντα ένα (!) που υπηρετούσε εκεί προ της ελεύσεώς του. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, στις έξι υπάρχουσες ενορίες, που φυσικά δεν ελειτουργούντο όλες τακτικά λόγω ελλείψεως ιερέων, προσετέθησαν δέκα νέες, 5 στη Σουηδία, 3 στη Νορβηγία, 1 στη Δανία και 1 στην Ισλανδία. Δρομολογείται και ίδρυση μίας ακόμη ενορίας στη Σουηδία μέσα στο 2021.

Αυτό σημαίνει ότι Χριστιανοί Ορθόδοξοι, διάσπαρτοι στις τέσσερις άκρες της Σκανδιναβίας, που στο παρελθόν έμεναν αλειτούργητοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, απέκτησαν επιτέλους τη δυνατότητα της τακτικής μετοχής στη θεία λατρεία, με τη μόνιμη παρουσία ιερέων σε περιοχές όπου προηγουμένως δεν υπήρχαν. Πρόκειται, αναμφιβόλως, για μεγάλη στήριξη στις πνευματικές ανάγκες του απόδημου Ελληνισμού.

Στο διάστημα αυτό, αποκτήθηκαν νέοι ναοί για τη μόνιμη στέγαση των ενοριών, ενώ αποκαταστάθηκαν άλλοι. Χαρακτηριστική περίπτωση νέου ναού που εξασφάλισε για τις ανάγκες του Ελληνισμού της Δανίας είναι ο Ι. Ναός του Νεομάρτυρος Αγίου Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις και το Ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου στο Ρέττβικ της Σουηδίας, που, με τη βοήθεια του Θεού, μέλλει να επανδρωθεί ως το πρώτο μοναστήρι της Ι. Μητροπόλεως Σουηδίας.

Εκ βάθρων αποκατάσταση Καθεδρικού Ναού και ίδρυση Μουσείου Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε η εκ βάθρων εξωτερική και εσωτερική αποκατάσταση του Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης, για πρώτη φορά στην 130χρονη ιστορία του. Τα έργα αποκατάστασης στον Καθεδρικό Ναό κορυφώθηκαν κατά τη διετία 2019-2020 και επεκτάθηκαν πέραν του λειτουργικού χώρου και στις υπόλοιπες εγκαταστάσεις του ναού. Ειδική μνεία κάνουμε στο Μουσείο Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, που εγκαινιάστηκε από τον ίδιο τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο κατά την επίσημη επίσκεψή του στη Σουηδία το φθινόπωρο του 2019, ως αξιέπαινη προσπάθεια ανάδειξης και προβολής του ελληνικού πολιτισμού και της Ορθοδοξίας στη βόρεια Ευρώπη, τόσο για τις νέες γενιές των εκεί ομογενών, όσο και για ξένους επισκέπτες που εισέρχονται στις εγκαταστάσεις.

Μιλώντας σχετικά για το Μουσείο στην διαδικτυακή παρουσίασή του, ο Μητροπολίτης Κλεόπας τόνισε ότι «Εικόνες, σταυρούς, ιερατικές στολές και εθνικές ενδυμασίες, πίνακες ζωγραφικής κι άλλα κειμήλια συνέλεξα, για να τα εκθέσω σ᾽ ένα χώρο, για να συνδέσω την Αγιά Σοφιά με τον Παρθενώνα, το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον, για να διδάξω τα παιδιά μας την περηφάνια της Ελληνοχριστιανικής κληρονομιάς, για να προβάλω στους μη Ελληνες και φιλέλληνες ότι μέρος της κληρονομιάς μας “τεθησαύρισται” στη Σκανδιναυΐα! Το μουσείο αυτό δεν αποτελεί μία ακόμα ιδιωτική συλλογή, αλλά πνευματικό περιουσιακό στοιχείο της Ομογένειας μας στη Σκανδιναυΐα. Είναι η σφραγίδα της προσφοράς μας, η σιωπηλή και ταυτόχρονα μεγαλόφωνη πρόκληση συνομιλίας των καλλιτεχνών που κοσμούν με τα έργα τους τις προθήκες του μουσείου, με αυτούς που θα τα δουν και θα τα θαυμάσουν. Ας επωφεληθούμε από την παρουσία αυτού του μικρού μουσείου κι ας το δούμε ως ένα χώρο περισυλλογής, στοχασμού, διαχρονικού διαλόγου, έρευνας και μελέτης. Ας ανακαλύψουμε τον πολιτισμό μας κι ας σπουδάσουμε την ιστορία μας. Οτι βλέπουμε στις υαλοπροθήκες, είμαστε εμείς “ανά τους αιώνας”!».

Προς διάψευση των δημοσιευμάτων περί αποκαθήλωσης των εικόνων από τον Καθεδρικό Ναό, που δυστυχώς, δεν φρόντισαν να επιβεβαιώσουν με τον απαραίτητο έλεγχο όσοι μετέδωσαν την «ψευδή είδηση», τονίζεται εδώ ότι μόνον η Α΄ και η Β´ φάσεις της εσωτερικής αποκατάστασης του ναού έχει ολοκληρωθεί μέχρι στιγμής και ότι στην Γ΄ φάση έχουν ήδη εκπονηθεί σχέδια. Tο γεγονός ότι επιχειρήθηκε και ευοδούται ένα τόσο μεγάλο έργο, εν μέσω της πανδημίας και της οικονομικής δυσπραγίας που αναμφίβολα τη συνοδεύει, πρόκειται περί σωστού άθλου.

Παραθέτουμε, λοιπόν, τις κάτωθι φωτογραφίες εις απάντησιν των ανυπόστατων κατηγοριών περί δήθεν εικονομαχικών αντιλήψεων του οικείου ιεράρχου, που, όπως ορθά σημειώνει ο Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου π. Γεράσιμος Φραγκουλάκης «θυμηδία προκαλούν σε όσους γνωρίζουμε τον Μητροπολίτη Κλεόπα…», για να εξηγήσει την προέλευση τέτοιων ανέντιμων λιβελλογραφημάτων ως εξής: «Ένας γέροντας έλεγε πως, όπου είναι να ιδρυθεί ένας ναός, εκεί πάει πρώτος ο διάβολος και στήνει το τσαντίρι του για να δημιουργεί προβλήματα. Και στην Μητρόπολη Σουηδίας δεν στήθηκε μόνο ένα θυσιαστήριο, ένας ναός αλλά πολλοί, επομένως και ο εκ του πονηρού πόλεμος είναι πολλαπλός». 

Κάποιοι με λόγια γκρεμίζουν, άλλοι με έργα κτίζουν: «Έργω και δηλούσθαι τας τιμάς»

Στον Σεβ. Σουηδίας κ. Κλεόπα, που όπου υπηρετούσε και προ της κατά πάντα άξιας εις επίσκοπον εκλογής του, φρόντιζε να ανακαινίζει, καλλωπίζει και λαμπρύνει τους ιερούς ναούς όπου υπηρετούσε, προβαίνοντας παράλληλα στην άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας με την ίδρυση μουσείων και χώρων μελέτης ιστορικών αρχείων, ευχόμαστε καλή συνέχεια στο έργο του, κάθε δύναμη παρά Υψίστου και αμείωτη δραστηριότητα στην ανάδειξη των ιερών και οσίων του Γένους.

Στους δε λιγοστούς «επαγγελματίες» του εκκλησιαστικού ρεπορτάζ και τους «καναπεδάτους αγωνιστές του διαδικτύου», συνιστούμε περισσότερη προσοχή στην αναπαραγωγή ειδήσεων και διασταύρωση της εγκυρότητας των πηγών. Στην καλύτερη περίπτωση, εκτίθενται διότι δεν απέδειξαν τον οφειλόμενο επαγγελματισμό ως προς το δημοσιογραφικό τους έργο, ενώ στη χειρότερη, εξυπηρετούν κακόβουλους στόχους, πολεμώντας το έργο της Εκκλησίας αντί να το στηρίζουν και δημιουργώντας σκάνδαλα, για τα οποία κάποτε θα κληθούν να λογοδοτήσουν.

Κι επιτέλους, για τη θέση των ιερών εικόνων απεφάνθη η Εκκλησία τελεσίδικα και αμετάκλητα στην Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο. Οι εικόνες είναι συνώνυμες με την Ορθόδοξη πίστη. Η αίρεση του ευσεβισμού και η δημιουργία παρασυναγωγών, όπου, προτεσαντικώ τω τρόπω, κυριαρχεί το «αλάθητο» του καθενός αυτοαναγορευομένου πάπα, που, κατά τον μεγάλο Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη «σφετερίζεται ξένα δικαιώματα, ἀνώτερον τῆς Μ. Ἐκκλησίας ἑαυτὸν ποιῶν», απειλεί σήμερα την Ορθοδοξία. Αλλού, συνεχίζει ο «άγιος» των ελληνικών γραμμάτων, τονίζοντας ότι «προδήλως οἱ τοιοῦτοι ἐπίτροποι ἀντιποιοῦνται αὐτόχρημα ἐπισκοπικῆς ἐξουσίας, καὶ καθ᾿ ὑπέρβασιν μάλιστα, χαρακτηρίζοντας κάποιον σκανδαλοποιό ευσεβιστή ότι «Ὡς ἴσος πρὸς ἴσην τολμᾷ νὰ διαπραγματεύηται πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν, ἢ ἔτι θρασύτερον, ὡς θεραπαινίδα».

Η τιμή των ιερών εικόνων προϋποθέτει αγώνα προς το καθ’ ομοίωσιν

Τέλος, να επισημάνουμε ότι ένας βασικός σκοπός της εικόνας είναι να υπενθυμίζει στους πιστούς τις αρετές και τα επιτεύγματα του εικονιζομένου προσώπου και να τους προτρέψει να γίνουν, κατά δύναμιν, «μιμητές τους», στο πλαίσιο της γενικότερης θεραπευτικής πορείας από το «κατ’ εικόνα» στο «καθ’ ομοίωσιν». Το να επιχειρεί κανείς την ηθική βλάβη ενός συνανθρώπου του (εικόνα του Θεού κι αυτός, και στην προκειμένη περίπτωση που ίσταται λόγω θέσεως «εις τύπον και τόπον Χριστού») εις το όνομα των ιερών εικόνων, αντιστρέφει την ίδια την έννοια της προσκύνησης των εικόνων και καθίσταται ως ένα νέο είδος εικονομαχίας.

Ας διδαχθούμε όλοι (μα ειδικά οι δημοσιογράφοι και δη του λεγομένου εκκλησιαστικού ρεπορτάζ!) από τα λόγια του Μ. Βασιλείου, που γράφοντας σ᾽ έναν έπαρχο (τον Ηλία), τον παρακαλεί: «ἵνα δὲ μὴ τὸν πρὸ τῆς συντυχίας χρόνον ταῖς διαβολαῖς τινῶν ὑπαχθείς, ὑφεῖναι τι τῆς περὶ ἡμᾶς εὐνοίας ἀναγκασθῆς, τὸ τοῦ Ἀλεξάνδρου ποίησον. Καὶ γὰρ ἐκείνον φασι, διαβαλλομένου τινὸς τῶν συνήθων, τὴν μὲν ἑτέραν τῶν ἀκοῶν ἀνεῖναι τῷ διαβάλλοντι, τὴν δὲν ἑτέραν ἐπιμελῶς ἐπιφράξασθαι τῇ χειρί, ἐνδεικνύμενον ὅτι δέοι τὸν ὀρθῶς κρίνειν μέλλοντα μὴ ὅλον εὐθὺς τοῖς προλαβοῦσιν ἀπάγεσθαι, ἀλλὰ τὸ ἥμισυ τῆς ἀκροάσεως ἀκέραιον διασώζειν πρὸς ἀπολογίαν τῷ μὴ παρόντι (για να μην υποχρεωθείς να χάσεις κάποια από την εύνοια που μάς δείχνεις πριν προλάβουμε να βρεθούμε, εξαιτίας των διαβολών ορισμένων, πράξε σαν τον Μεγαλέξανδρο. Λένε πως όταν διαβαλλόταν ένας φίλος του, άφησε τον διαβάλλοντα να μιλάει στο ένα αυτί, αλλά έφραξε επιμελώς το άλλο με το χέρι του, για να δείξει ότι κάποιος που σκοπεύει να κρίνει δίκαια δεν θα πρέπει να συνεπαίρνεται  μονομιάς από αυτούς που θα τον προλάβουν πρώτα, αλλά να αφήσει το ήμισυ της ακροάσεώς του ανεπηρέαστη για να ακούσει την απολογία εκείνου που δεν είναι παρών).

Ο Καθεδρικός Ναός Στοκχόλμης, δεξιά πριν την εξωτερική αποκατάσταση και αριστερά μετά το πέρας των έργων