Η εφημερίδες «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» και «ΠΡΩΙΑ» της 22ας Μαΐου 1940, παρουσιάζουν το άρθρον του Στρατηγού Π. Ε. Μπορντώ, που δημοσιεύτηκε στην «Μικρά Εφημερίδα των Παρισίων» «Petit Journal de Paris». Στο άρθρο του ο Στρατηγός Μπορντώ καταγράφει τις πρόσφατες πραγματοποιήσεις της Κυβερνήσεως Μεταξά, τον Μάιο του 1940: Τον Αστικό Κώδικα και το Εθνικό Κτηματολόγιο.

Η «Μικρά Εφημερίς» των Παρισίων δημοσιεύει το κάτωθι άρθρον του Στρατηγού Π.Ε. Μπορντώ, πρώην αρχηγού της εν Ελλάδι στρατιωτικής αποστολής υπό τον τίτλον «Ιωάννης Μεταξάς ένας πολιτικός, ένας Αρχηγός».

Ολίγαι είναι αι εξ’ Αθηνών ειδήσεις. Δεν καταλαμβάνουν αύται μεγάλον χώρον εις τας στήλας των εφημερίδων. Εν τούτοις κατά τα τελευταία έτη επετελέσθη εις την Ελλάδα έργον μεγίστης σημασίας.

Αλλά ο άνθρωπος όστις έλαβε την απόφασιν του έργου τούτου και διηύθυνε την εκτέλεσίν του επιθυμεί και αγαπά την επιφύλαξιν και την σιωπήν. Αντιπαθεί τον θόρυβον.

Ο περί ού πρόκειται πολιτικός, Ιωάννης Μετξάς, ο πρώην στρατιωτικός είναι πρωτίστως άνθρωπος της σκέψεως, της εργασίας των πραγματοποιήσεων. Ως απλούς ακόμη ταγματάρχης, ήτο ήδη γνωστός εις όλους τους συγχρόνους του και εθεωρείτο ως άνθρωπος του μέλλοντος. Οι σταθμοί της σταδιοδρομίας του περιλαμβάνουν και και περιόδους απραξίας. Αλλά το πνεύμα του ουδέποτε εγνώρισε ανάπαυσιν και ακριβώς χάρις εις την συνεχή επίμονον προσωπική εργασίαν, εις την οποίαν αφιέρωνε τας περιόδους αυτάς της απραξίας, εργασία ήτις περιελάμβανε όλα τα σήμεια της ζωής και του κρατικού μηχανισμού, απέκτησε μίαν γενικήν μόρφωσιν, της οποίας η ευρύτης και η ποικιλία καταπλήσσουν και σήμερον όσους έρχονται εις επαφήν μαζί του.

ΕΝΑΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ

Ο Ιωάννης εγεννήθη το 1871. Κατάγεται από διακεκριμμένην οικογένειαν των νήσων εκείνων του Ιονίου αίτινες από της ενώσεώς των στην Ελλάδα, τω 1863, έδωσαν εις αυτήν τόσα άξια αφοσιωμέν ατέκνα. Εξήλθε πρώτος της στρατιωτικής σχολής των Ευελπίδων, η οποία παρείχε βαθείαν επιστημονικήν μορφωσιν εις τους εις αυτήν φοιτούντας. Στακείς κατόπιν εις την στρατιωτικήν Ακαδημίαν του Βερολίνου επανήλθεν μετά τα πλέον αξιόλογα πτυχία.

Το 1909 ο Στρατιωτικός σύνδεσμος προέβη εις Αθήνας εις το πραξικόπημα, το οποίον ήνοιξεν στην χώραν νέαν εποχήν. Το επόμενον έτος ο Βενιζέλος ανέλαβεν την εξουσίαν. Ο Λοχαγός Μεταξάς διορίσθη αρχηγός του στρατιωτικού Γραφείου. Εντός ολίγου, κατά τας αρχάς του 1911, αφίχθη εις Αθήνας η γαλλική στρατιωτική αποστολή υπό τον στρατηγόν Ευντού και μία αγγλική ναυτική τοιαύτη. Όταν εξερράγησαν οι Βαλκανικοί πόλεμοι, το φθινόπωρο του 1912, η Ελλάς ευρέθη εξωπλισμένη και έτοιμος. Ο Μεταξάς συμμετέσχεν εις τας δύο εκείνας εκστρατείας, εις την Μακεδονίαν, την Ήπειρον και την Θράκην ως υπαρχηγός του Επιτελείου του Αρχιστρατήγου. Εις την πραγματικότητα ήτο η ψυχή του σπουδαίου εκείνου οργανισμού.

Κατά τας αρχάς του Μεγάλου Πολέμου, το 1914, η Ελλάς εφαίνετο επιθυμούσα να ταχθεί υπέρ των Συμμάχων. Το επόμενον έτος διεξήχησαν πάλιν διαπραγματεύσεις. Και εις τον Μεταξάν οφείλεται το σχέδιον εκστρατείας κατά της Κωνσταντινουπόλεως μέσω Θράκης, αντιθέτως προς εκείνους οι οποίοι επέμενον εις το σχέδιον επιθέσεως μέσω Δαρδανελίων και Καλλιπόλεως.

Κατόπιν ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος απεφάσισεν να παραμείνει και παρέμεινε οριστικώς ουδέτερος. Επηκολούθησε δυσχερής περίοδος. Ο Μεταξάς δεν εγνώρισεν ει μή την υπηρεσίαν του. Το 1917, όταν οι Σύμμαχοι έπεισαν τον Βασιλέα να αποσυρθή προσωρινώς από την αρχήν, απεμάκρυνον και τον Μεταξάν από την Ελλάδα. Απεσύρθη, πάντοτε ήρεμος και αξιοπρεπής. Διότι εις την ζωήν του συνετού αυτού ανθρώπου, ματαίως θα ανεζήτει τις πομπώδη χειρονομίαν ή μιαν τραγικήν στάσιν.

Ο Μεταξάς υπήρξε πάντοτε κύριος εαυτού. Κατά την επιστροφήν του εις τας Αθήνας, το 1920, εύρεν την χώραν του εμπλακείσαν εις την μικρασιατικήν περιπέτειαν. Δεν υπήρξε ποτέ υπέρ της εκστρατείας ταύτης Από πολύ ενωρίς προείδε την ατυχήν έκβασιν της.

Η στρατιωτική του υπηρεσία είχε λήξει. Εντός ολίγου ήρχισεν η πολιτική τοιαύτη. Η Δημοκρατία, ήτις ανεκυρήχθη το 1924, διήρκεσε σχεδόν 12 έτη. Ταύτα απετέλεσαν περίοδον μαθητείας δια τον κ. Μεταξάν, όστις εγένετο εντός ολίγου αρχηγός κόμματος μικρού μεν αλλά το οποίον εξετίμα πάντοτε η Βουλή.

Η ΑΝΟΔΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΡΧΗΓΙΑΝ

Τον Νοέμβριον του 1935, ο λαός επανέφερε την μοναρχίαν και ο Βασιλεύς Γεώργιος Β’ επέστρεψεν εις τας Αθήνας. Επηκολούθησεν εν ακόμη έτος δισταγμών και αβεβαιότητος. Εν τέλει ο βασιλεύς ανέθεσεν την αρχήν εις τον κ. Μεταξάν και την 4η Αυγούστου 1936, εκ συμφώνου με τον Βασιλέα, η Βουλή διελύθη και ο κ. Μεταξάς ανέλαβε προσωπικώς και εμπράκτως την διακυβέρνησιν της χώρας.

Την 4η παρελθόντος Αυγούστου η τρίτη επέτειος εωρτάσθη εις όλην την Ελλάδα υφ’ ολοκλήρου του λαού με ενθουσιασμό και λαμπρότητα που απετέλουν έναντι του Πρωθυπουργού απότισιν ωραίου φόρου τιμής. Πράγματι ηδύνατο τις να αναμετρήση το έργον του. Την εποχήν καθ ήν ο κ. Μεταξάς ανέλαβε την άρχήν, η κατάστασις ήτο ανήσυχος παντού. Καμμία δυσχέρεια από τας οφειλομένας εις τας τελευταίας κρίσεις δεν είχε λυθή. Χάρις εις τας συχνάς αλλάγας της κυβερνήσεως αι οποίαι κάποτε ήσαν η μία εντελώς αντίθετος της άλλης οι νόμοι προσετίθεντο ο εις εις τον άλλον ασαφείς, αντιφατικοί, αποτέλεσμα των κομματικών παθών και σοβαρώς επιβλαβείς δια το Κράτος.

Ο κ. Μεταξάς είχε ιδή και παρακολουθήσει όλα αυτά. Είχεν αντιμετωπίσει την κατάστασιν κατά πρόσωπον. Δεν ήτο ταύτη ανωτερά της θελήσεως του, της εργατικής του ικανότητος, της επιμονής του. Ο μετρίου αναστήματος αυτός άνδρας, ευθύς, ρωμαλέος, εύσωμος απέτελει από μακρού μία των ελπίδων της χώρας. Υπήρξε αλληλοδιαδόχως ο συνεργάτης του Πρωθυπουργού Βενιζέλου και του Βασιλέως Κωνασταντίνου, αρχηγού του στρατού. Έφθανε την κατάλληλην στιγμήν. Ο λαός του παρέσχεν όλην την εμπιστοσύνην του, αναγνωρίζων εις αυτόν τον πεφωτισμένον πατριώτην, το ακάματον εργάτην, τον ανιδιοτελή άνθρωπον.

«Κατά του Κομμουνισμού»…«ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ»

Ας αναφέρομεν τας πλέον προσφάτους πραγματοποιήσεις του. Είναι ακόμη χτεσιναί…Την 12ην Μαρτίου εδημοσιεύθη ο Αστικός Κώδιξ ο εξαγγελθείς από το 1835 υπό του Βασιλέως Όθωνος. Την 14ην Μαρτίου, παρουσία του Βασιλέως και των ανωτέρων λειτουργών του κράτους ο κος. Μεταξάς υπέμνησεν την ιστορίαν του έργου και και εκήρυξεν την έναρξιν της ισχύος του. Επίσης από 100 ετών η Ελλάς ανέμενεν τον καταρτισμόν γενικού κτηματολογίου, έργον το οποίον πολλάκις ανελήφθη και το οποίον παρουσιάζει δυσκολίας εις χώραν διατελέσασα υπό Οθωμανικήν κυριαρχίαν. Η εργασία ήρχισεν αποφασιστική το 1910. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και τα επακολουθήσαντα γεγονότα κατόπιν των οποίων το ελληνικόν έδαφος εδιπλασιάσθη και τα σύνορα μετεβλήθησαν επεμύκηναν την διάρκειαν της εργασίας ήτις σήμερον συνετελέσθη. Ο Αστικός Κώδιξ ως και το Γενικόν Κτηματολόγιον αποτελούν δύο μεγάλας πραγματοπιήσεις αι οποίαι θα μεινουν συνδεδεμέναι με την σημερινήν βασιλείαν.

«Περί εξωτερικής πολιτικής και πνευματικών ανταλλαγών των δύο χωρών… Υπό την αιγίδα προσφιλούς και σεβαστού βασιλέως ένας άνθρωπος κατευθύνει την ζωήν και τας τύχας του ελληνικού λαού, ο κ. Ι Μεταξάς. Ο κος Μεταξάς ανήκει εις εκείνους οι οποίοι δύνανται να προκαλέσουν τον φθόνον αλλά δεν έχει επικριτάς. Εις την χώραν του όλοι θα σας είπουν: Είναι Εθνικός Ευεργέτης, ανήρ εργατικός, ευθύς, δίκαιος, αποφασιστικός, θετικός.